Жұқпалы паротит.(мысқыл)
Қоздырғыш:сүзілмелі вирус.Вирус жоғары температураның және ультракүлгін сәуленің жеріне онша төзімді емес,дезинфекциялайтын ерітінділермен өңдегенде тез өліп қалады.
Эпидемиологиясы:инфекция көзі ауру адам. Ауа-тамшы жасымен беріледі. Жұқпалы паротті жұқтыруға неғұрлым бейімділік 5 жастан 12жасқа дейінгі балаларда байқалады. Емізулі балалар сирек ауырады. Ауруға барынша бейімділік ересек адамдар арсында байқалады.(18-30). Ұйымдасқан коллективтерге баратын балалар арасында жұғу 50-70% болады. Ауырып сауыққаннан кейін өмір бойы сақталатын тұрақты.
Клиникалық көрінісі:инкубациялық кезеңі 18-20күнге созылады. Ауру жедел басталады, оған қоса дене қызуы 38-39 градусқа дейін көтеріледі. Әдетте бір жағындағы кейде 2жағындағы шықшыт бездерінің ісігені байқалады,ісік төменгі жақ тармағы мен емізікше өскіннің ойықта толтырады. Кейде ісік едәуір ұлғайып,құлақ қалқанының бқбежігі құлақтың сырғалығы жоғары көтеріліп тұрады. Ісінген без басқанда аздап ауырады, оның бетіндегі тері қзгермей қалады, шықшыт безі шошынумен бірге ауырады. Ауру құлақ немесе мойын жаққа қарай таралып,шайнағанда және жұтынғанда күшейе түседі. Шошыған бездің ісігі алғашқы 3-5күнде ұлғайып сосын қайта бастайды, сөйтіп 8-10күнде толық жойылады. Әдетте жұқпалы паротитте шықшыт бездері іріңдемейді. Шамамен жағдайдың 50%прцесске төменгі жақ асты бездері тартылады,тіл асты сілекей бездерінің тартылуы сирек кездеседі. 
 Жұқпалы паротит жағдайында патологиялық процесске нерв жүйесі мен әр түрлі безді мүшелер тартылуы мүмкін. Ұйқы безінің,орхит, аналық бездің немесе емшек безінің зақымдануы мүмкін. 
 Жедел энцефармит пен менингицефилит сирек кездессе де қауіпті асқынулар болып табылады. Ішкі құлақ зақымдалып, кейіннен саңырау (глухома)болып қалуы мүмкін. 
Диагноз:диагноз қоюға науқастың қаны мен несебінде амилаза000 деңгейінің артуы жәрдемдеседі.
  Емдеу:жұқпалы паротитті емдеудің ерекше дәрі-дәрмегі жоқ.
1.	Баланы төсектен тұрғызбау
2.	Жиі ішуге.
3.	Аузын натрий гидрокарбонатының 21% ерітіндісімен шайып сұйық немесе жартылай сұйық тағам ішу
4.	Ұлғайған бездердің үстін құрғақ жылы шүберекпен таңып қою.
Соллюкс-лампамен қыздыру
УВЧ-терапия және ультракүлгін сәуле ұсынады.